Kraambed

Aangifte

Wettelijk moet u binnen drie werkdagen na de geboorte zorgen dat uw kind wordt aangegeven. Daarna kan dat alleen nog met een machtiging van het Openbaar Ministerie. De aangifte moet plaatsvinden bij de Burgerlijke Stand in de plaats waar de baby is geboren. Is uw baby geboren in een ziekenhuis in een andere gemeente dan uw woonplaats, dan moet de baby in de gemeente van het ziekenhuis worden aangegeven. De aangifte kan worden gedaan door de vader of door iemand anders die bij de geboorte aanwezig is geweest.

Kraamzorg

Kraamzorg is een unieke vorm van zorg. Een kraamverzorgende begeleidt u en uw partner gedurende de kraamperiode in uw eigen vertrouwde omgeving.

Kraamzorg wordt tot ongeveer 8 dagen na de bevalling gegeven, afhankelijk van uw verzekering. De kraamverzorgende zorgt voor moeder en kind en geeft voorlichting en instructie. Zij is deskundig in het observeren en verzorgen van de pasgeborene. Afwijkingen van het normale kan zij signaleren en neemt daarover contact op met ons. Zo worden eventuele complicaties tijdig op gespoord en zo nodig behandeld.

Ook een aantal routine controles wordt door de kraamverzorgster uitgevoerd.

Kraambedcontroles

Controle bij de baby wordt gedaan op:

het plassen
de ontlasting
de kleur van de baby
de temperatuur
het gedrag
de navelstomp
huidafwijkingen
de voeding.

Bij de moeder wordt gecontroleerd:

de borsten
de stand van de baarmoeder
het bloedverlies
de wondgenezing
de temperatuur
de pols
het algeheel welbevinden.

Soort voeding

Een baby heeft een eigen ritme voor slapen en drinken. Na de eerste voeding direct na de bevalling vallen veel kinderen in een diepe slaap. De volgende voedingen kunnen gegeven worden als de baby wakker is, of likkende-, smakkende-, en zoekende bewegingen maakt. Wachten op huilen geeft vaak onnodig onrust bij het voeden. Een baby moet per etmaal minimaal zeven voedingen krijgen.

De meeste baby’s willen echter vaker zuigen en geven dit zelf aan. Borstvoeding kan het beste op verzoek worden gegeven. Omdat de baby dan meestal vaak (acht tot twaalf) keer aan de borst wil komt de melkproductie snel op gang en is er minder stuwing van de borsten.

Flesvoeding mag u ook op verzoek geven. U kunt de hoeveelheid voeding per kind uitrekenen met behulp van de volgende regel: gewicht in kilogram x dag x 30 milliliter, gedeeld door het aantal voedingen. Met deze regel krijgt een baby van vijf pond niet dezelfde hoeveelheid voeding als een baby van acht pond. Voeding die niet volgens de juiste concentratie wordt bereid veroorzaakt voedingsstoornissen bij de baby zoals spugen, diarree of juist obstipatie.

Borstvoeding

De voordelen van borstvoeding:

Algemeen

Borstvoeding geven is gemakkelijk: het is veilig, altijd beschikbaar, altijd op temperatuur en het kan niet bederven.
Borstvoeding bevordert de hechting tussen moeder en kind. Beiden hebben hier voordeel aan. Het kind, omdat een goede ouderhechting een voorwaarde is voor een gezonde emotionele ontwikkeling. En de moeder, omdat een goede hechting er voor zorgt dat zij haar kind beter begrijpt en dus makkelijker aan de behoeften van het kind tegemoet kan komen.
Een huilende baby vindt (bijna) altijd troost aan de borst. Het resultaat is een tevreden baby en een tevreden moeder.
Moedermelk is milieuvriendelijk, geen fabricage, geen afval.

Voor de baby

Moedermelk is de beste babyvoeding die er is. Het bevat alle noodzakelijke voedingsstoffen die de baby de eerste 6 maanden nodig heeft en het blijft daarna nog lange tijd een belangrijke voedingsbron naast het vaste voedsel dat aan de baby gegeven wordt.
De samenstelling van moedermelk is precies op de behoefte van de baby afgestemd. Moedermelk voor een premature baby is anders van samenstelling dan moedermelk voor een voldragen baby. Moedermelk voor een 4 maanden oude baby is anders dan moedermelk voor een pasgeborene.
De eerste dagen na de bevalling wordt er colostrum door de borsten gemaakt. Colostrum bevat zeer veel afweerstoffen en geeft daarmee de baby een belangrijke bescherming tegen infectieziekten mee. Bovendien werkt colostrum laxerend en helpt het om het meconium (eerste ontlasting van de baby) sneller het lichaam te doen verlaten. Daardoor wordt de kans op geel zien kleiner.
Moedermelk bevat levende cellen, antistoffen, waardoor kinderen minder vaak ziek zijn. Borstgevoede kinderen hebben aanzienlijk minder vaak oorontsteking, luchtweginfecties, maag- en darmstoornissen en diarree. Ze hebben een betere opbouw van het immuunsysteem.
Een borstgevoed kind heeft aanzienlijk minder last van allergische aandoeningen. Dit geldt met name als de baby minimaal 6 maanden alleen maar borstvoeding heeft gehad.
Een borstgevoed kind heeft minder kans op chronische aandoeningen als jeugddiabetes, jeugdkanker, ziekten waarbij het (auto)immuunsysteem een rol speelt (bijvoorbeeld Multiple Sclerose), ziekte van Crohn.
De vetzuren in moedermelk spelen een belangrijke rol bij de rijping en ontwikkeling van de hersenen. Borstgevoede kinderen scoren daardoor beter op mentale en motorische tests.
Borstvoeding lijkt een rol te spelen bij (een lagere kans op) wiegendood.
Een borstgevoed kind ruikt lekker en heeft een zachte soepele huid.

Voor de moeder

Door borstvoeding te geven herstelt het lichaam van de moeder zich na de bevalling snel: de baarmoeder trekt zich door het zuigen aan de borst sneller samen. Het vloeien na de bevalling duurt dan ook kort. Bovendien raakt zij het extra lichaamsvet dat tijdens de zwangerschap is aangelegd makkelijker kwijt.
Wanneer een vrouw borstvoeding geeft, heeft zij minder kans op borstkanker en kanker aan de eierstokken. Hierbij geldt dat hoe langer zij heeft gevoed, hoe lager de kans op deze vormen van kanker is.
Minder kans op osteoporose.
De psychologische voordelen voor de moeder dienen niet vergeten te worden. Veel vrouwen vertellen dat zij trots zijn op hun lichaam en hun borsten omdat zij in staat bleken te zijn hun kind te voeden en te troosten! In onze maatschappij is dat een belangrijke ervaring.

Nadelen van borstvoeding:

Nadelen van borstvoeding zijn die factoren die de moeder zelf als onpraktisch beschouwt, want voor de normale baby zijn er geen nadelen van borstvoeding bekend. (Ruth A. Lawrence)

Flesvoeding

Voordelen van flesvoeding:

Je weet altijd hoeveel melk je baby heeft gedronken
Je kunt lijnen
De vader van je kindje wordt meer betrokken bij het voeden
Een ander kan de voeding regelen
Je hebt wat meer vrijheid
Makkelijker als je weer gaat werken

Nadelen van flesvoeding:

De melk bevat geen natuurlijke antistoffen om je kind te beschermen
Je bent minder snel je vetreserves kwijt
Het vraagt meer aandacht: je moet letten op de temperatuur van de melk, de samenstelling en het hygiënisch schoonmaken van speen en fles

Hielprik

In Nederland wordt bij baby’s kort na de geboorte bloed afgenomen met een hielprik. Dat bloed wordt onderzocht op zeventien aandoeningen. Bij vroegtijdige behandeling kan schade voor het kind worden beperkt.

Tijdens uw zwangerschap, rond de 37 weken, ontvangt u hierover de folder ‘hielprik bij de pasgeborene’. Voor verdere info kunt u kijken op Hielprik

Anticonceptie

Er zijn veel verschillende soorten anticonceptie. Het is nuttig om na te denken welke soort het beste bij u past. Wij gaan op de verschillende soorten hier niet in, maar u kunt linken naar de ‘relevante sites’.

Het advies van de WHO is om tijdens de bortsvoedingsperiode geen oestrogeenbevattende preparaten te gebruiken.

Vitamine K en D

Vitamine K

In maart 1999 is een nieuwe voedingsrichtlijn voor zuigelingen en kleuters uitgegeven door de Inspectie voor de Gezondheidzorg (IGZ) en het Voedingscentrum. Er staat in: geef borstgevoede baby's de eerste drie maanden vitamine K.

Echter, de reden dat vitamine K wordt voorgeschreven is niet omdat moedermelk een lage concentratie vitamine K bevat. Pasgeborenen hebben nog geen vitamine K voorraad in de lever en de eerste 10 weken wordt er in de darmen nog geen vitamine K aangemaakt, zoals later wel gebeurt. Vitamine K wordt bij borstgevoede baby’s gegeven tot de vierde maand na de bevalling.

Vitamine D

In de nieuwe voedingsrichtlijnen voor zuigelingen en peuters van de Inspectie voor de Gezondheidszorg staat dat baby's vanaf twee weken tot vier jaar vitamine D nodig hebben. Verdere informatie hierover krijgt u via het consultatiebureau.

Kraambedkwaaltjes

Naweeën

Naweeën zijn pijnlijke krampen van uw baarmoeder die geleidelijk afnemen in hevigheid en vier dagen lang kunnen duren. Tegen de pijn van naweeën mag u paracetamol slikken.

Bloedverlies

De eerste dagen tot enkele weken na de bevalling is er vaginaal bloedverlies. Direct na de bevalling is het bloedverlies helderrood, hierbij kunnen ook stolsels ter grootte van een vuist aanwezig zijn. Na het ‘hevige’ rode bloedverlies wordt het bruin van kleur en uiteindelijk witgelig.

Plassen

De eerste dagen na de bevalling is het soms moeilijk om uw blaas goed te legen en voelt soms geen aandrang tot plassen. Het is echter wel belangrijk om iedere drie uur naar het toilet te gaan om te proberen te plassen. Plassen kan pijnlijk en branderig zijn door beschadigingen van de vaginawand.

Ontlasting

Voor de eerste keer naar het toilet gaan voor ontlasting na de bevalling lijkt erg eng, maar er kan niets gebeuren. Ook niet met eventuele hechtingen.

Stemmingswisselingen

Rond de vierde dag na de bevalling komen vaak de kraamtranen. Dit zijn lichte stemmingsstoornissen waarbij emotionele labiliteit op de voorgrond staat (= postpartum blues). Deze blues komt voor bij 50-70% van de kraamvrouwen en wordt als normaal gezien.

Stuwing

Of u nu wel of geen borstvoeding geeft, vrijwel iedere kraamvrouw krijgt met stuwing van de borsten te maken. Het hevigst is dit vaak op de vierde of vijfde dag en duurt een dag of twee. Van stuwing kan uw temperatuur iets stijgen, maar u krijgt er geen hoge koorts van.

Aambeien

Tijdens de zwangerschap en na de bevalling kunnen aambeien ontstaan. Warme kompressen en speciale zalf kunnen verlichting geven.

Bekkenpijn

Bekkenpijn kan in de zwangerschap ontstaan of na de bevalling. Degelijk onderzoek naar de beste begeleiding en behandeling is nog niet uitgevoerd. Maar het lijkt goed mobiel te blijven. De meeste klachten verdwijnen spontaan enkele weken of maanden na de bevalling.

De temperatuur van de baby

De ideale temperatuur van de baby is tussen de 36,7 – 37,2 graden, rectaal getemperatuurd.

De kleur van de baby

Op de derde of vierde dag na de bevalling zien bijna alle baby’s geel. Dit komt omdat de lever van baby’s nog niet optimaal functioneert. Deze ‘geelzucht’ is meestal normaal en er hoeft hiermee niets gedaan te worden.

Krampjes bij de baby

Bijna alle baby’s krijgen last van darmkrampen. Ongeacht de soort voeding. De krampen ontstaan doordat de darmen nu echt moeten gaan werken en moeten wennen aan het ‘leven buiten de baarmoeder’. Krampen kunnen duren tot de baby vier maanden oud is.

Navel van de baby

De navelstomp valt af tussen de vijfde- en de veertiende dag. Als de navelstomp is afgevallen blijft kan het zijn dat er nog wat vocht en bloed wordt afgescheiden.

Oogjes van de baby

De ogen kunnen door irritatie wat dichtzitten. De ogen kunnen van buiten naar binnen worden schoongemaakt met een gaasje met water.

Caput succedanium

Dit is een zachte, fysiologische, zwelling onder de hoofdhuid van de baby en verdwijnt in de eerste twee dagen vanzelf.

Cefaal hematoom

Dit is een bloeding onder het beenvlies op het hoofd, de bloeding wordt begrensd door schedelnaden. Het kan drie maanden duren voordat dit hematoom helemaal is verdwenen. Het is niet schadelijk en er is niets aan doen.

Huilen van de baby

Over het algemeen huilt een baby doordat hij zich ongemakkelijk voelt. Een baby voelt zich door nabij contact veilig en beschermd.

Huiduitslag bij de baby

Veel pasgeborenen krijgen in de eerste week huiduitslag. U ziet dan licht verheven rode plekken op de huid. Sommige pukkels zijn met vocht gevuld. Het verdwijnt spontaan, hoeft niet worden aangestipt met alcohol of jodium.

Consultatieburo

Als uw baby vier weken oud is, gaat u voor het eerst naar het consultatieburo. Uw baby wordt hier gewogen en gemeten.

Bij de afspraken met de arts wordt er gekeken naar de groei en de ontwikkeling van de baby. Ook vindt er een algeheel lichamelijk onderzoek plaats.

De verpleegkundige behandelt aspecten als voeding, verzorging, zindelijkheid, opvoeding en groei.

Gehoortest

Wat is de gehoortest en wie voert hem uit?

Een veilige, pijnloze en uiterst betrouwbare test om aangeboren gehoorafwijkingen snel op te sporen.
Uw baby krijgt een oorschelpje in ieder oor. Die laten zachte klikgeluiden horen, met eenzelfde tijdsinterval, toonhoogte en volume.
Het toestel voor de gehoorscreening registreert de hersensactiviteit. Het meet of uw kind voldoende kan horen. Al na enkele minuten drukt het toestel het resultaat af.
De hele test duurt maar enkele minuten. Hoe rustiger de baby is, des te sneller verloopt de test. Slaapt de baby, dan is dit ideaal.
Een verpleegkundige van het consultatiebureau voert de test uit in de eerste levensweek, meestal rond de zesde dag. Tijdens dit bezoek wordt ook de hielprik gedaan.